- TEMEL İLKYARDIM :
TANIMI:
Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren durumda,sağlık
görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar,hayatın kurtarılması ya da
durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla,ilaçsız olarak yapılan
uygulamalara ilkyardım denir.İlkyardımcı şunu asla
unutmamalıdır ki; yapacağı işlem bir tedavi değildir; ilk yardımdır.
AMACI:
Yaralının durumunu kontrol altına alıp daha
kötüye gitmemesine engelleyerek hayat kurtarmaktır.
- SAKATLIĞI ÖNLER
- SAKATLIK DERECESİNİ AZALTIR
- İLK YARDIM
- HAYAT KURTARIR
İLKELERİ:
İyi bir
ilkyardım için şu ilkelere uyulmalıdır:
- Çabuk karar
vererek yaralıyı değerlendirmek
- Yaralıyı
bulunduğu pozisyondan kurtararak uygun pozisyon vermek
- Geçici
önlemi hemen almak
- Kalabalığı
uzaklaştırmak
- Moral
vermek
- Bilincini
açık tutmak
- Sıcak
tutmak
- Çamaşırları
keserek çıkarmak
- Güvenli
yere almak.
HEDEFLERİ:
- Solunumun
sağlanması
- Kalbin
çalıştırılması
- Kanamanın
durdurulması
- Şokun
engellenmesi
- Yaranın dış
etkenlerden korunması
- Uygun
pozisyon verilmesi
-
Haberleşmenin sağlanması
yaralının
taşınarak sevk edilmesi
Örneğin, bir
otobüs kazasında birçok yaralı var ise, önce soluk almayandan, kalbi
çalışmayandan, kanaması olandan başlayarak ilk yardım yapılmalıdır.
AŞAMALARI:
1. Trafik
emniyet önlemlerini almak
- Kaza yapan
aracın arkasına 150m. geriden görülebilecek şekilde reflektör
koyulmalı. dönemeçte ise ön tarafa da yerleştirilebilir.( Taş,lastik
ve ağaç dalı koymak yanlıştır. Orada bırakılabilecekleri ihtimali
düşünülürse başka kazalara neden olabilir.)
- Böylece hem
zincirleme kaza önlenerek yeni yaralanmalar da önlenmiş olacak, hemde
araçtaki yaralının durumu ikinci darbe ile daha kötüye gitmemiş olacak
- İlk
yardımcının da güvenliği sağlanmış olacaktır.
2. Yaralıyı
tehlikeli yerden güvenli yere almak
3. Hangi
konuda ilkyardım yapılacağına karar vermek ve uygulamak
4.
Haberleşmeyi sağlamak
5. Hangi
yaralının önce taşına cağına karar vermek; gruplamak
6. Yaralıları
taşıyarak sevk etmek.
ilerideki
konularımızda bu aşamalar tek tek açıklanacağı için burada sadece
aşama olarak sayılmış ve detaylandırılmamıştır.
İLK YARDIMCININ ÖZELLLIKLERI:
- Öncelikle
ilkyardım konusunda yeterli bilgi ve beceriye.sahip olmalıdır
- Empati
geliştirmeli (kendisini yaralının yerine koyma)
- Yarayı iyi
değerlendirmeli
- Ümitsizlik
belirtisi göstermeden sakin olmalı
- İlkyardımcı
kendi güvenliğini riske atmamalı
- Çevre
olanaklarından iyi yararlanmalı
- Eldeki
malzemeyi en iyi şekilde kullanmalı
- Yaralıya
moral verebilmeli
- Ambulans
geldiğinde sağlık görevlilerine gerekli bilgileri aktara bilmeli
- KAZA YERİNDE ALINACAK ÖNLEMLER :
KAZA YERİ
TRAFİK ÖNLEMLERİ: İlkyardım uygulamalarına başlamadan önce,
ilkyardımcı öncelikle hem kendi hem de yaralının güvenliğini sağlamak
zorundadır. Bu nedenle şu önlemleri almalıdır:
- İşaret
vererek araç sağda durdurulur.
- Dörtlü
sinyaller yakılır.
- Kaza
yerinin en az 150 metreden görülebilecek şekilde reflektör veya
sinyalli- ışıklı cihaz yerleştirilir.
- Taş, ağaç
dalı, lastik koyulmaz
- Böylece
zincirleme kaza önlenrniş olur.
KAZA YERiNİN ZARARSIZLAŞTIRILMASI:
- Mümkünse
kaza yapan aracın kontağı kapatılarak motoru devreden çıkarılır.
- Aracın
yanma olasılığına karşı dikkatli olmalı
- Aracın
devrilme olasılığı unutulmamalıdır.
UYGUN İLKYARDIM ORTAMININ
HAZIRLANMASI:
- İlkyardımın
yapılacağı ortam hazırlanırken şunlara dikkat edilmelidir:
- Taşımaya
uygun bir yer olması
- Aydınlatma
uygun olması
- İlkyardım
malzemelerinin kolay ulaştırılabileceği bir yer olması
- Araç ve
ambulansın girebileceği yer olması
- İklim
koşullarının uygun olduğu ortam olması gerekiyor ki ilkyardımcı
ilkyardımı rahat, uygun bir ortamda süratle uygulayabilsin.
YARALININ ARAÇTAN ÇIKARILMASI
Yaralının
araçtan çıkarılması son derece önemlidir. Yapılacak bir yanlışlık onun
ölümüne, durumunun daha kötüye gitmesine veya sakat kalmasına neden
olabilir. Eğer yaralı araçta sıkışmamış ise emniyet kemeri çözüldükten
sonra mümkünse 3 kişiyle çıkarılmalıdır.
Ancak bir
kişiden başka kimse yoksa.ve araç yanıyorsa acele olarak, tek kişi ile
çıkarılır.
Kapılar
açılmıyorsa bazı aletlerle (levye gibi ) açılması için uğraş verilir,
ilk yardımcının ve yaralının güvenliği için araba sabitlenmeden
kesinlikle yaralı çıkarılmalıdır.
Yaralı
araçtan çıkarılıp ne tür bir ilkyardıma gereksinimi olduğuna karar
verilir verilmez hemen uygun bir pozisyon verilmelidir. Aksi hal de
ilkyardımın etkinliği kalmaz. Hangi yaralıya hangi pozisyonların
verileceği ilerideki konularımızda yeri geldiğinde.
ilkyardımın
temel kurallarından birisi de yaralının yaşamsal bulgular şunlardır
Soluğu :
Solunumun olup olmadığı
Kalp atımı:
Nabzın hissedilip hissedilmediği
Bilinci :
Kaybedip kaybetmediği
Kanaması:
Olup olmadığı çeşidi
Yarası: Ne
tür olduğu
Rengi: Şoka
girip girmediği
Isısı : Düşüp
düşmediği
Gözbebekleri
: Kalbin durup durmadığı veya beyin kanamsı olup olmadığı.
Bu bulgular
ne tür bir ilkyardımın gerektiğin ilkyardımcıya anlatabilir. Bulgular
çok iyi gözlenerek değerlendirilmelidir.
|